Wararkii Ugu Dambeeyay ee Doorashooyinka Somaliland:

Waxaa socda u diyaar garowga doorashooyinka madaxtinimo ee dalka Somaliland, iyadoo xisbiyada waaweyn ee dalka sida Kulmiye, Waddani, iyo UCID ay ku hawlan yihiin ololaha doorashada iyo diyaarinta arimaha ay ku hanan lahayeen codadka shacabka. Doorashadan ayaa ah mid si weyn loogu dheg-taagayo, iyadoo dadweynaha Somaliland ay rajo weyn ka qabaan in ay arkaan isbedel iyo horumar siyaasadeed. Xisbiyada ku tartamaaya waa doorashada sanadka oo ah saddex xisbi ayaa waxa la filayaa sidoo kale inay dib ugu tartamaan xisbinimo waayo waxa dhacday xisbinimadoodii doorashada ka dib waxala galayaa doorasho kale oo ah tii xisbiyada.

war qoraala oo kasoo baxay xukuumada ayaa sidan u qornaa

hadii annu nahay xukuumada dalka taladiisa haysa waxa aanu diyaar u nahay inaan si habsami leh u qabano doorashada dalka ka dhacaysa mudooyinka soo socda, Anagu ka kulmiye ahaan diyaar ayaan u nahay inaan doorashada qabano si nadiif ah oo aanay wax khayaama ahi ku jirin sida ay nooga go'an tahay inaanu doorashada qabana ayay nooga go'an tahay inaan kula tartano xisbiyada dalka ka jira ee ucid iyo wadani.

Xisbiga talada haya ee Kulmiye ayaa ah mid si weyn uga diyaar garoobay doorashooyinka soo socda siduu uu mar-labad u hanan lahaa talada dalka. Madaxweynaha haatan talada haya, Muuse Biixi Cabdi, oo ah musharaxa xisbiga kulmiye, ayaa si rasmi ah u shaaciyey inuu mar kale u tartami doono xilka madaxweynenimo. Madaxweyne Muuse Biixi ayaa ku faanay waxqabadka xukuumaddiisa ee dhinacyada ay ka midka tihiin horumarinta kaabayaasha dhaqaale ee dalku leeyahay, nabadgelyada, iyo siyaasadda arrimaha dibadda.

Kulmiye ayaa ololihiisa doorasho xoogga saaraya in uu shacabka u bandhigo guulihii uu gaadhay mudadii xukuumaddiisu ay xilka haysay. Waxaa ka mid ah mashaariicda horumarineed ee laga hirgeliyey gobollada dalka, sida wadooyinka, caafimaadka, waxbarashada, iyo kaabayaasha dhaqaalaha. Sidoo kale, xisbiga ayaa ballan qaaday in haddii dib loo doorto, uu sii wadi doono dadaalada lagu xoojinayo nabadgelyada iyo kobcinta dhaqaalaha dalka dhamantood.

Dhanka kale xisbiga Waddani, oo ah xisbiga ugu weyn mucaaradka, ayaa isna si xoog leh u diyaarsaday ololaha doorashooyinka. Musharaxa madaxweynaha ee xisbiga, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi (Cirro), ayaa isna dhankiisa ballan qaaday in haddii uu guulaysto, uu wax ka qaban doono caqabadaha jira ee dhinacyada nabada iyo xasiloonida, dhaqaalaha, shaqo la'aanta, iyo maamul wanaagga.

Cirro ayaa shacabka u muujiyey qorsheyaal ballaadhan oo uu doonayo in uu ku horumariyo dalka, kuwaas oo ay ka mid yihiin  nabaynta deegaanada colaadu ka jirto dib u habaynta adeegyada bulshada, taageeridda ganacsiga yar yar iyo kan dhexe, iyo sidii loo heli lahaa cadaalad iyo sinaan bulsho. Waddani ayaa sidoo kale ololihiisa ku saleeyey in la helo Somaliland oo mideysan, horumarsan, iyo bulsho isku filan.

Xisbiga UCID

Xisbiga UCID ayaa isna qayb muhiim ah ka ah tartanka doorashooyinka ee la filaayo inay ka dhacaaan dalka. Faysal Cali Waraabe, oo ah guddoomiyaha xisbiga iyo musharaxa madaxweynenimo, ayaa sheegay in UCID ay diyaar u yahay inay dalka gaarsiiso isbedel dhab ah oo dhinac kasta leh. Faysal ayaa sidoo kale ka hadlay muhiimadda ay leedahay in la helo xukuumad loo dhan yahay oo wax ka qabata baahiyaha dadka iyo dhibaatooyinka ka jira dalka dhamaantood.

UCID ayaa ballan qaaday in uu xoogga saari doono arrimaha bulshada, sida caafimaadka, waxbarashada, iyo kaabayaasha dhaqaalaha. Sidoo kale, xisbiga ayaa qorsheynaya in uu dhiirrigeliyo ganacsiga gaarka loo leeyahay iyo in la abuuro shaqooyin badan oo ay dhalinyaradu ka faa'iidaysan karaan iyo arimaha amaanka.

Aragtiyaha Shacabka

Shacabka Somaliland ayaa iyaguna si weyn ugu dhuun daloola xaaladda siyaasadeed iyo u diyaar garowga xisbiyada ee doorashooyinka dalka. Dad badan ayaa rajo weyn ka qaba in doorashadan ay horseedi doonto isbedel wanaagsan oo dalka iyo dadkaba wax tari doona. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira cabsi laga qabo in ay dhacaan khilaafaadyo siyaasadeed oo saameyn ku yeellan kara hannaanka doorashada iyo natiijadeeda kasoo baxi doona dalka.

Siyaasiyiinta iyo shacabka labaduba waxay u muuqdaan kuwo rajo weyn ka leh in doorashadani ay noqoto mid xor iyo xalaal ah, iyadoo la filayo in hay'adaha doorashooyinka iyo ururada caalamiga ah ee korjoogtada ka noqon doona ay door muhiim ah ka ciyaaraan hubinta hufnaanta iyo cadaaladda doorashada.

Gabagabadii

Doorashooyinka Somaliland ee soo socda ayaa ah kuwo leh muhiimad gaar ah oo ay si weyn isha ugu hayaan shacabka iyo beesha caalamkuba. Xisbiyada Kulmiye, Waddani, iyo UCID ayaa dhammaantood ku hawlan sidii ay u heli lahaayeen kalsoonida shacabka, iyagoo soo bandhigaya barnaamijyo siyaasadeed oo wax ku ool ah. Waxa la sugayaa waa in doorashadaasi noqoto mid si nabad ah ku qabsoonta oo horseeda mustaqbal wanaagsan oo Somaliland leedahay.

Waxaa xusid mudan in dhammaan dhinacyada siyaasadda iyo shacabka Somaliland ay ka shaqeeyaan sidii doorashadani u noqon lahayd mid guul ah oo horseeda horumar iyo nabadgelyo waarta.