Addis Ababa, caasimadda Ethiopia, ayaa waxaa maanta ka dhacay taageero ballaaran oo ay shacabka reer Ethiopia uga soo horjeedaan kororka qiimaha nolosha ku yimid sida laydhka. Dibadbaxyadan oo ay soo abaabuleen ururrada bulshada ayaa waxa ka soo qeyb galay kumanaan qof oo ku qeylinayey halkudhigyo ka dhan ah dowladda abey.
Waxaa dibadbaxyada lagu sheegay inay yihiin kuwa ka dhashay sicir-bararka ba'an ee saameeyay nolosha dadka ku nool Ethiopia, taasoo keentay in baahiyaha daruuriga ah sida raashinka laydhka iyo shidaalka ay qaaliyoobaan. Mid ka mid ah dadka dibadbaxa ka qeyb galay ayaa sheegay in qiimaha raashinka uu sare u kacay ku dhowaad 50% sanadkan, taasoo ka dhigtay mid aan la awoodi karin in la iibsado.
Dowladda talada haysa ee Ethiopia ayaa dhankeeda sheegtay inay la socoto cabashada shacabka islamarkaana ay ku hawlan tahay qorsheyaal lagu xakameynayo sicir-bararka. Hase yeeshee, dadka dibadbaxa sameynaya ayaa ku adkeysanaya in wax ka qabashada arrintan ay tahay mid degdeg ah oo aan la sugi karin. maadaamoy yihiin aasaasiyaadkii nolosha. Saraakiil ka tirsan booliska ayaa sheegay inay si nabad ah u kala eryeen dadka dibadbaxa sameynayay iyadoo aan wax khasaare ah soo gaarin dhamaan dadkii kacay.
Djibouti – Heshiis Cusub oo Laga Gaaray Khilaafka Biyaha Xuduudda
Djibouti iyo Ethiopia ayaa maanta ku dhawaaqay heshiis cusub oo la xiriira khilaafka ka taagnaa isticmaalka biyaha badda ee labada dal. Heshiiskan ayaa yimid ka dib markii mudo bilooyin ah ay socdeen wadahadallo lagu doonayey in lagu xalliyo arrinta labada dal.
Sida lagu sheegay war-saxaafadeed kasoo baxay xafiiska Madaxweynaha Djibouti, labada dhinac ayaa ku heshiiyay in la sameeyo guddi wadajir ah oo ka shaqeeya maamulka iyo isticmaalka biyaha badda, kaasoo si weyn ugu muhiimsan labadan dal. Guddoomiyaha guddiga wadajirka ah ayaa loo magacaabay xubno ka kala socda labada dal, kuwaasoo shaqadoodu tahay inay xaqiijiyaan in biyaha si cadaalad ah loo qeybsado iyadoo la ilaalinayo deegaanka iyo danta dadka ku nool laba dl ee ood wadaagta ah.
Madaxweynaha Djibouti ISMACIIL CUMAR ayaa sheegay in heshiiskan uu yahay mid taariikhi ah oo sare u qaadi doona xiriirka labada dal, islamarkaana ka hortagi doona khilaafaad mustaqbalka soo wajahda labada dalba. Dhanka kale, Ra’iisul Wasaaraha Ethiopia Abey Ahmed ayaa sheegay in heshiiskan uu yahay guul u soo hoyatay shacabka labada dal, isagoo intaa ku daray inay ka go’antahay dowladdiisa inay hirgeliso heshiisyada caalamiga ah ee ku saabsan isticmaalka biyaha badda.
Saameynta Ganacsigayada Djibouti iyo Ethiopia
Heshiiskan cusub ayaa sidoo kale la filayaa inuu saameyn wanaagsan ku yeesho ganacsiga ka dhaxeeya Djibouti iyo Ethiopia. Djibouti ayaa ah marin muhiim u ah badeecadaha Ethiopia maadaama ay leedahay dekedaha ugu waaweyn ee gobolka geeska. Maalgelinta iyo horumarinta kaabayaasha badda ayaa ka mid ah qodobada lagu heshiiyay, taasoo la filayo inay fududeyso isdhaafsiga ganacsi ee labada dhinac si habsami leh.
Ganacsatada reer Ethiopia ayaa soo dhaweeyay heshiiskan, iyagoo sheegay inay rajeynayaan in dhibaatada ka dhalatay hakad ku yimid badeeacadaha ay hoos u dhacdo, taasoo kor u qaadi karta dhamaan hanaan socodka badeecadaha. Dhanka kale, dowladda Djibouti ayaa sheegtay inay diyaarinayso qorsheyaal lagu xoojinayo xiriirka ganacsi ee ay la leedahay Ethiopia si loo hubiyo in heshiiskan uu miro dhalo mustaqbalka.
Sida la filayaa in heshiiskan uu noqdo mid lagu daydo oo dhiirigelinaya wadahadallada nabadda ee gobolka Geeska Afrika, iyadoo labada dal ay ku baaqeen in la xoojiyo iskaashiga dhinacyada kala duwan si loo hubiyo ama loo xaqiijiyo horumar waara.
waraka ethiopia kasoo baxaya ayaa waxa ka mida ah in ethiopia ay war kasoo saartay arimihi ku sahabsanaa heshiiskii bada ee ay la galeen somalilnd bilawgii sanadkan, waxa la filayaa maalmaha soo socda inay ethiopia ay sexeexi doonto heshiis kani ay la gashay somalilnd usbuucyada soo socda, Waxa ay dawladaha geeska ay u dhegtaagayaan heshiiskani dhamastirkiisa.
Somaliland oo iyaguna isku diyaarinaya inay sidii heshiiskani loo dhamys tiri lahaa maalmaha soo socda khaasatan xukuumada hada talada haysa ee muuse biixi uu gadhwadeenka yahay, dhanka kale somalia ayaa iyaduna arinkani ay ethoipia ku dhawaaqday u aragta mid ku dhib ah inkastooy ethiopia ali ku adkaysnayso heshiiskani hana dawlada soomaalia ayaa waxay geed hdeer iyo mid gaaban ba u fuushay siday u joojin lahayd heshiiskan ay wada galeen somalilnd iyo ethiopia.
Wararka kale Maanta, wararka ka imanaya Itoobiya waxay diiradda saarayaan xaaladda siyaasadeed ee dalka, gaar ahaan dagaalada iyo heshiisyada nabadeed ee socda. Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya, Abiy Ahmed, ayaa sheegay in dadaallada nabadeed ay weli socdaan si loo soo afjaro colaadaha ka jira waqooyiga dalka. Wuxuu ku boorriyay dhammaan dhinacyada inay soo dhaweeyaan wada-hadalka nabadeed oo ay ka fogaadaan ficillada rabshadaha ah.
Dhaqaalaha: Dhinaca dhaqaalaha, Dowladda Itoobiya ayaa ku dhawaaqday qorshayaal cusub sida ay qorayaan warsaxaafdeedyo kasoo baxay etoobiya oo lagu xoojinayo dhaqaalaha dalka. Wasiirka Maaliyadda ayaa sheegay in la hirgelin doono barnaamijyo cusub oo kor loogu qaadayo wax soo saarka beeraha iyo warshadahaba si loo yareeyo saboolnimada loona abuuro shaqooyin badan oo ya kaa faa'iidaysan doonaan dhalinyarada la daalaa dhacaysa.
Arrimaha Bulshada: Wararka kale ee ka soo baxay dalka etoobiya ayaa waxaa ka mid ah xaaladda nololeed ee dadka ku barakacay colaadaha dhawaan ka taagnaa gobolka tigreey. Hay’adaha gargaarka ayaa ka codsaday beesha caalamka inay sii wadaan taageerada ay siiyaan dadka barakacayaasha ah. Waxaa jira walaac xooggan oo ku saabsan xaaladda cunto yari ee ka jirta qaybo ka mid ah meelihii uu ka dhacay dagaalku sannad ka hor.
Ciyaaraha: Dhinaca ciyaaraha, xulka kubadda cagta ee Itoobiya ayaa isku diyaarinaya ciyaaraha soo socda ee isreeb-reebka Koobka Qaramada Afrika. Tababaraha xulka ayaa sheegay inay sameyn doonaan isku diyaarinta ugu wanaagsan si ay u gaaraan guulo waaweyn oo ay u qanciyaan taageerayaasha.
Post a Comment
0Comments